Avustralya’da Aktif Volkan Var mı?
Hadi gelin, biraz Avustralya’nın sıcağından (veya volkanlarından) bahsedelim! Bildiğiniz gibi ben İzmir’de, yazın 40 derecelere kadar tırmanabilen bir sıcaklıkta, buz gibi bir dondurma ve soğuk bir içecek eşliğinde yaşamaya alışmış biriyim. Ama son zamanlarda Avustralya’nın aktüel durumu kafamı kurcalamaya başladı: “Avustralya’da aktif volkan var mı?”
Hani biz burada sıcak dedikçe, orası da ne? Düşünsenize, biz sokakta serinlemek için dondurma yerken, Avustralya’da insanlar bir yandan kanguruları izleyip, diğer yandan aktif volkanlarla yan yana yaşayabiliyor. Bir yanda sıcaktan kavrulmuş insanlar, diğer yanda “Eee, Avustralya’da aktif volkan var mı?” sorusuna kafa yoran bir ben.
Avustralya’da Volkanlar Var mı?
Gelin biraz Avustralya’yı anlamaya çalışalım. Herkesin kafasında, “Avustralya, sadece kangurular, koalalar ve plajlar demek” gibi bir algı olabilir. Tabii, haklılar. Ama mesele biraz daha derin. Avustralya’da, bildiğiniz o ‘sürekli güneşli’ imajının altına inersek, bazen yer altındaki işler de oldukça hareketli. Evet, Avustralya’da gerçekten aktif volkanlar var.
Avustralya’da aktif volkanlar, özellikle ülkenin güneydoğusunda yer alan Victoria ve Yeni Güney Galler gibi bölgelerde bulunuyor. Bu bölgelerde birkaç tane volkanik alan mevcut, ancak bunların çoğu büyük patlamalar yapmadığı için genellikle “uyuyan devler” gibi adlandırılırlar. Ama bu demek değil ki, aktif değiller. Hani bir gün “eyvah” dediğimiz anda uyandıklarında, büyük bir sürprizle karşılaşabiliriz.
“Ama abi, Avustralya’da volkan falan olur mu?”
Evet, olur. Gerçekten olur. Hem de sadece birkaç tane değil, toplamda 30’dan fazla volkanik alan var. Bunlardan bazıları çok eski, kimisi ise son birkaç bin yıl içinde patlama yapmış. Yani, Avustralya’da aktif volkan var mı sorusunun cevabı kesinlikle “Evet” ve hiç de yabana atılacak bir şey değil!
“Nasıl ya, Avustralya’nın tümü sıcak zaten!”
Bu da doğru. Ama bir şeyin sıcak olması, illa ki volkanik bir patlama yapacağı anlamına gelmez. Yani Avustralya’yı düşünsene; kıta o kadar sıcak ki, çoğu insan sahilde takılmak yerine, kangurularla yarış yapıyor. Ama öte yandan, volkanların bazen gizli kalabilmesi oldukça ilginç. Tıpkı bizim, sadece sıcakları şikayet ederken, o sıcak havada mutlu olan birilerini görüp, “Acaba onlar da mı başka bir gezegenden?” dememiz gibi!
Volkanlar: Sıcak, Patlayan ve Bazen Uyuyan
Avustralya’daki aktif volkanlardan bazıları, mesela Mount Gambier ve Mount Schank, patlamalarını son 10.000 yıl içinde yapmışlar. Diğerleri ise daha sakin bir yaşam sürüyor. Yani öyle “her an patlayabilirler” gibi bir durum yok.
Hadi biraz daha teknik olalım (ama merak etmeyin, fazla değil!). Avustralya’daki aktif volkanlar genelde lav yayımlarından ziyade gaz ve kül püskürtmeyi tercih ediyor. Bu da demek oluyor ki, “hadi bakalım, gel buraya, sen bir volkan patlat da göster!” dedikleri gibi bir şey olmuyor. Yani bizim İzmir’de güneşli günlerde “Keşke biraz yağmur yağsa” diye mızmızlanmamız gibi, oradaki volkanlar da zaman zaman “Bize biraz daha havalandırma lazım” diyerek aktivitelerini gösteriyorlar.
Bunu Nasıl Buldum?
Zaten volkanlar o kadar ciddi işler ki, yerel halk bu konuda baya bir hassas. Herhangi bir patlama belirtisi olup olmadığını sürekli izliyorlar. Örneğin, 1950’lerde, Avustralya’nın Montagu Island volkanik alanında yaşanan bir etkinlik, ciddi bir dikkat çekmişti. O zamanlar, “Volkan ne kadar ciddi bir tehlike olabilir ki?” diyenler bile birden uyanmıştı.
Avustralya’da Volkanlar ve Yerin Altındaki Canavarlar
Hadi biraz mizahi bir yaklaşım ekleyelim. İzmir’deki arkadaşım Fikret’le geçen gün kafede otururken, Avustralya’daki aktif volkanları konuştuk. Fikret’in kafasında bir soru vardı: “O kadar sıcak bir yer, bir volkan patlarsa ne olur?” diye sordu.
Ben: “Ağabey, eğer patlarsa, sağ salim çıkabilirsek, sahile koştururuz!”
Fikret: “Cidden, koşmak mı? Nasıl, çok hızlı mı patlıyor?”
Ben: “Tabii, patlama hızı salça açmak kadar hızlı. Yani tam kıvamında!”
Neyse, tabii ki şaka bir yana, volkanlar gerçekten çok ciddi işlerle uğraşıyorlar. Bu yüzden Avustralya’daki volkanik alanları izleyen uzmanlar ve bilim insanları bu konuya oldukça dikkat ediyor.
Avustralya’daki Aktif Volkanların İnsanlar Üzerindeki Etkisi
Gelelim, bu aktif volkanların Avustralya halkı üzerinde nasıl bir etkisi olduğuna. Şimdi, İzmir’deki insanları baz alarak düşünün, sıcaklardan şikayet ederken, “Volkan patlar mı?” diye dertleniyor muyuz? Genellikle “Ayy, sıcak biraz artmış” der geçeriz. Ama Avustralya’da aktif volkanların olduğu bölgelerde, insanlar bu konuda çok daha bilinçli. Çünkü en küçük bir uyarıda bile hızlıca toplanma ve tahliye edilme gibi protokoller mevcut.
Hatta, volkanik patlamaların olduğu yerlerdeki yerel halk, “Volkanik kül” hakkında şarkılar bile yapmış. Belki biraz abartıyorum ama neyse ki henüz volkanın patlamasıyla ilgili rap şarkıları falan yok. Şu an için her şey oldukça sakin.
Sonuç: Avustralya’da Aktif Volkan Var mı?
Evet, kesinlikle var. Hatta biraz daha derine inersek, bazı bölgelerde birden fazla volkanik alan var. Fakat, büyük patlamalar çok nadir olsa da, Avustralya’nın bu konuda da şanslı olduğunu söyleyebiliriz. Yani, “O zaman rahatlayalım, volkan patlayınca düşünürüz” diyebilirsiniz. Ama yine de temkinli olmakta fayda var, çünkü kim bilir, belki yarın Avustralya’da bir volkan patlar ve herkes dondurmasına veda eder!
Sonuçta, hayat her zaman bir sürprizle doludur, tıpkı volkanların patlayıp tüm sistemi alt üst edebileceği gibi!