Kategori: Makaleler

Vekâlet Kaç Yıl Geçerli? Psikolojik Bir Mercekten Bakış Giriş: İnsan Davranışlarının Derinliklerine Yolculuk Hayatın akışındaki pek çok konu, zamanla değişen, belirsizleşen ve sürekli güncellenen kavramlardan oluşur. Vekâlet, bu konulardan biridir. Bir kişiye başka birinin haklarını devretmek, hukuki bir işlem olmanın ötesinde, insan davranışlarının, duygusal süreçlerinin ve bilişsel kararlarının derinliklerine dair ipuçları sunar. Vekâletin geçerliliği üzerine düşünürken, yalnızca yasaları veya pratik işlemleri değil, aynı zamanda insanların nasıl düşündüğünü, hissettiğini ve sosyal bağlamda nasıl etkileşimde bulunduklarını da incelemek gerekir. Vekâletin geçerliliği gibi hukuki bir mesele, çoğu zaman farkında bile olmadan davranışlarımızı şekillendirir. Ancak bu, yalnızca basit bir hukuki işlem değildir. Bilişsel ve…

Giriş: Zamanın Ölçülmesi ve Bugünün Test Kültürü Geçmiş, bugünü anlamamıza yardımcı olur ve geleceği şekillendirme gücüne sahiptir. Bugün, eğitim sistemlerinde zaman sınırlı testler, sınavlar ve değerlendirme araçları oldukça yaygın olsa da, bu uygulamaların kökenleri ve evrimi üzerinde düşünmek, toplumların değer ve eğitim anlayışlarının nasıl değiştiğini anlamamıza yardımcı olur. Özellikle, Türkiye’deki eğitim sisteminde önemli bir yer tutan temel yeterlilik testi gibi sınavların evrimi, toplumsal dönüşümlerin ve eğitim politikalarının yansımasıdır. Peki, temel yeterlilik testi nedir ve bu testin süresi, nasıl bir tarihsel yolculuğa çıktı? Bu yazıda, zamanla değişen eğitim anlayışlarını ve test sürelerinin neden önemli olduğunu tarihsel bir bakış açısıyla inceleyeceğiz. Temel…

İnsan bazen çok basit bir sorunun içinde en derin uçurumları bulur. Bir arşivde sararmış bir belgeye bakarken, bir müzede vitrinin önünde durup sessizce düşünürken ya da dijital bir zaman çizelgesini kaydırırken şu soru belirir: Geçmiş gerçekten geride mi kaldı, yoksa biz mi onun içinde yaşamaya devam ediyoruz? İşte bu sorunun kıyısında “Tarih nedir?” sorusu yükselir. TDV’nin tanımı ise bu kadim sorgunun sistematik bir ifadesi olarak karşımıza çıkar. Ama tarih yalnızca tanımların toplamı değildir; etik, epistemoloji ve ontolojiyle iç içe geçmiş yaşayan bir düşünce alanıdır. Bu yazıda “Tarih nedir TDV?” sorusunu felsefi bir deneme olarak ele alacak; etik, bilgi kuramı ve…

Göze Kaynak Çapağı Kaçmasına Ne İyi Gelir? Bazen hayat beklenmedik bir şekilde karşısına çıkarır ya insanın; tıpkı o sabah, işe giderken başıma gelen o küçük kaza gibi… İşyerine doğru yürürken, bir anda gözümde keskin bir acı. Ne olduğunu anlayamadan, bir şey gözümüze kaçar ve saniyeler içinde acı bir şekilde büyür. “Göze kaynak çapağı kaçtı,” diyorum, ama bu ne demek, nasıl geçer, ne yapılır hiç bilmiyorum. İşte o anda, çocukluğumda duymadığım, ama belki de başıma gelmeden bir daha bilmeyeceğim bir dertle yüzleşiyorum. Her ne kadar ekonomist kimliğiyle “veri ve analiz” dünyasında yüzen biri olsam da, işin ucunda insan sağlığı olunca bazı…

Bir Merakın Psikolojik Anatomisi: Ketenpere Nerede Çekildi? İnsan zihni bir yerin “neresi” olduğunu merak ettiğinde, aslında sadece coğrafi bir konumun peşine düşmez; aynı zamanda o yerin hikâyesini, zihinsel imgelerini ve duygusal çağrışımlarını da sorgular. Duygusal zekâ ile bilinçaltımız arasındaki bu etkileşim, merak duygusunu tetikler ve bazen basit bir soruyu – “Ketenpere nerede çekildi?” – psikolojik bir mercekle düşünmemize imkân tanır. Bu yazıda, bu filmi yalnızca mekan açısından değil, aynı zamanda bilişsel, duygusal ve sosyal psikoloji boyutlarıyla ele alacağız. Bilişsel Psikoloji: Mekân Bilgisi ve Zihinsel Temsiller Mekânsal Bellek ve Konum İnşa Etme İnsanlar mekânları sadece isimleriyle değil, zihinsel temsillerle kodlarlar. Bir…

Diyalogo Nasıl Yazılır? Edebiyatın Gücü ve Anlatıların Dönüştürücü Etkisi Edebiyat, bir kelimeyle başlayan, derinlikli bir dünyayı açığa çıkaran, okuru hem düşünsel hem de duygusal olarak dönüştüren bir sanattır. Her metin, kendi içinde bir evren barındırırken, her karakterin sesi, her diyalog bir başka dünyayı işaret eder. Diyalog, bir anlatının hem ruhunu hem de dokusunu oluşturan, okurun dünyasını farklı boyutlara taşır. Gerçeklik ve hayal arasındaki ince çizgide yürüyen edebiyatçılar, kelimelerle şekil verdikleri evrenlerde, kelimenin gücünü en üst düzeyde kullanarak, okurları düşünsel bir yolculuğa çıkarır. Edebiyat, zaman zaman bir ayna, bazen de bir yansıma olarak karşımıza çıkar; ancak her zaman, varlığımızı bir biçimde…

Araştırma: Edebiyatın Dönüştürücü Gücü Üzerine Bir İnceleme Edebiyat, kelimelerin büyülü dünyasında gezintiye çıktığınızda, her kelime ve her cümle, bir başka evrenin kapısını aralar. Anlatılar, bazen tek bir satırla, bazen sayfalar dolusu bir metinle, bir dönemi, bir düşünceyi, bir his dünyasını keşfetmeye davet eder. Fakat edebiyat, sadece anlatılanları dinlemekle kalmaz; aynı zamanda her bir metin, derinlemesine bir araştırma yapma çağrısında bulunur. Çünkü her edebi metin, anlamların altını çizen birer iz, birer yol göstericidir. Edebiyat, kelimeler aracılığıyla gerçekleştirilmiş bir araştırma sürecidir. Peki, “araştırma” kelimesi, edebiyatın derinliklerinde nasıl bir anlam kazanır? İnsanlık, ne zaman bir hikaye anlatmaya başlamışsa, onu keşfetmeye, anlamaya ve dönüştürmeye…

Ak Büyü ve Pedagojik Bakış: Öğrenmenin Dönüştürücü Gücü Eğitim, sadece bilgi aktarımı değil, insanın hayatını şekillendiren, içsel potansiyelini keşfetmesini sağlayan bir yolculuktur. Öğrenmenin gücü, bireylerin yaşamlarını dönüştürme kapasitesine sahiptir. Bu dönüşüm, sadece akademik başarılarla sınırlı kalmaz; aynı zamanda bir insanın toplumsal rolünü, etik değerlerini ve dünyaya bakışını da etkiler. Her birey kendi öğrenme yolculuğunda benzersizdir. Öğrenme stilleri, kültürel geçmiş, kişisel deneyimler ve duygusal zeka gibi faktörler, öğrenme süreçlerini derinleştirir ve daha anlamlı hale getirir. Bu yazıda, eğitimde “ak büyü” kavramına pedagogik bir bakış açısıyla değineceğiz. Ak büyü, öğrenmenin sihirli, dönüştürücü etkisini anlatan bir terim olarak eğitim alanında sıkça karşılaşılan bir…

97 Şahin S Hidrolik mi? Psikolojik Bir Mercekle Sürücü Deneyimi Uzun bir yolda sürerken direksiyonun sertliği ya da yumuşaklığı zihnimde sadece bir teknik özellikten ibaret olmadı hiç. Bazen o sert direksiyonun ardında kontrol hissi, bazen de bir manevrada zorlanmanın verdiği duygusal zekâ sınavı gizliydi. 1997 model bir Şahin S’in “hidrolik mi?” olduğunu sorgularken, bu teknik sorunun insan davranışının bilişsel, duygusal ve sosyal etkileşim boyutlarıyla nasıl örüldüğünü merak ettim. Teknik Bir Gerçeklik: 97 Şahin S Hidrolik mi? Öncelikle, olguyu kısa ve net kuralım: 1997 model Tofaş Şahin S’in standart donanımında hidrolik direksiyon bulunmaz. Bu modelde direksiyon sistemi, genellikle mekanik (hidrolik destek…

İlk Tiran Kimdir? Gücün Başlangıcından Demokrasiye: Siyaset Bilimi Perspektifinden Bir Analiz Siyaset, insanlık tarihinin en eski uğraşlarından biri olarak, güç ilişkileri, toplumsal düzen ve yönetişim biçimlerinin şekillendiği bir alandır. Ancak tarih boyunca, bu ilişkilerin nasıl evrildiğini anlamak, modern toplumların bugün karşılaştığı sorunları ve yönetim biçimlerini anlamak açısından oldukça kritik bir öneme sahiptir. Tiranlık, siyasal düşünce ve uygulama açısından tarihsel bir dönüm noktasıdır. Peki, ilk tiran kimdir ve bu kavram nasıl ortaya çıkmıştır? Bu soruya verdiğimiz cevap, sadece bir tarihi çözümleme olmanın ötesinde, güç, iktidar, ideoloji, yurttaşlık ve demokrasi gibi temel kavramlar üzerine derinlemesine bir sorgulama yapmamızı gerektiriyor. İktidarın Başlangıcı: Tiranlık…